LiBr (Lithium Bromide / ลิเทียมโบรไมด์)

สารดูดซับในเครื่องทำความเย็นแบบดูดซึม

เป็นการใช้งานที่สำคัญมากที่สุด LiBr ใช้คู่กับน้ำ ใน Absorption Chiller เพื่อผลิตความเย็น โดย LiBr มีคุณสมบัติ ดูดไอน้ำได้ดีมาก จึงช่วยให้ระบบทำความเย็นทำงานได้โดยใช้ความร้อนแทนไฟฟ้าส่วนหนึ่ง

พบใน

  • โรงงานอุตสาหกรรม
  • โรงแรม
  • โรงพยาบาล
  • อาคารขนาดใหญ่
  • ระบบที่ใช้ไอน้ำ หรือความร้อนทิ้งจากกระบวนการผลิต

ระบบใช้ความร้อนทิ้งให้เกิดประโยชน์

LiBr นิยมใช้ในระบบที่ต้องการเอา waste heat มาใช้ต่อ เช่น

  • ความร้อนจาก boiler
  • ไอน้ำเหลือใช้
  • ความร้อนจากเครื่องยนต์หรือ turbine
  • cogeneration / trigeneration systems

จุดเด่นคือช่วย ลดค่าไฟ และเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน

สารลดความชื้น / สารดูดความชื้น

LiBr มีความสามารถดูดความชื้นสูง จึงอาจใช้ใน

  • ระบบควบคุมความชื้น
  • งานปรับอากาศเฉพาะทาง
  • กระบวนการที่ต้องการอากาศแห้ง

แต่การใช้งานด้านนี้พบรองจากงาน absorption chiller

งานเคมีและห้องปฏิบัติการ

ใช้เป็นสารเคมีในบางกระบวนการ เช่น

  • สารรีเอเจนต์ในห้องแล็บ
  • ใช้ในงานวิจัย
  • ใช้เป็นส่วนประกอบในสารละลายเฉพาะทางบางชนิด

งานด้านการถ่ายเทความร้อนหรือระบบเฉพาะทาง

บางระบบใช้ LiBr solution ในงานที่เกี่ยวกับ

  • การแลกเปลี่ยนความร้อน
  • การควบคุมอุณหภูมิ
  • กระบวนการวิศวกรรมเฉพาะทาง แต่ต้องควบคุมเรื่อง
  • ความเข้มข้น
  • การกัดกร่อน
  • การตกผลึก (crystallization)

เพราะเป็นประเด็นสำคัญมากในการใช้งานจริง

ข้อควรระวังในอุตสาหกรรม

  • LiBr กัดกร่อนโลหะได้ หากควบคุมระบบไม่ดี
  • มีความเสี่ยง ตกผลึก เมื่ออุณหภูมิและความเข้มข้นไม่เหมาะสม
  • ต้องควบคุมคุณภาพสารละลายและ inhibitor อย่างสม่ำเสมอ
  • ต้องเก็บรักษาให้เหมาะสม เพราะดูดความชื้นได้มาก

สรุปสั้น ๆ

การใช้ LiBr ในอุตสาหกรรมที่สำคัญที่สุดคือ
“ใช้เป็นสารดูดซับในเครื่องทำความเย็นแบบดูดซึม (Absorption Chiller)”
รองลงมาคือ งานดูดความชื้น และ งานเคมีเฉพาะทาง

LiBr ใน Absorption Chiller ทำงานโดยอาศัย “ความร้อน” เพื่อสร้างความเย็น ไม่ได้พึ่งคอมเพรสเซอร์แบบเครื่องชิลเลอร์ทั่วไป

หลักคิดแบบง่าย ระบบนี้ใช้สารทำงาน 2 ตัวคือ
  • น้ำ (Water) = เป็นสารทำความเย็น
  • LiBr (Lithium Bromide) = เป็นสารดูดซับไอน้ำ
  จุดสำคัญคือ
LiBr ชอบดูดน้ำมาก เมื่อมันดูดไอน้ำได้ดี ระบบก็จะช่วยทำให้ “น้ำ” ระเหยได้ที่อุณหภูมิต่ำลง และการระเหยนี้เองที่ทำให้เกิดความเย็น

วงจรการทำงานหลัก

Evaporator

ในส่วนนี้ น้ำจะระเหยภายใต้สภาวะความดันต่ำมาก เมื่อน้ำระเหย จะดึงความร้อนจากน้ำเย็นในระบบไป ทำให้ได้น้ำเย็นสำหรับส่งไปใช้งานในอาคารหรือโรงงาน

สรุป:
น้ำระเหย = เกิดความเย็น

Absorber

ไอน้ำที่เกิดจาก evaporator จะถูก สารละลาย LiBr ดูดซับ ไว้ เมื่อ LiBr ดูดไอน้ำ มันจะเกิดความร้อนขึ้น จึงต้องมีระบบระบายความร้อนออกจาก absorber ด้วยน้ำหล่อเย็น หน้าที่ของ LiBr ตรงนี้: ช่วยดูดไอน้ำออกจากระบบ เพื่อรักษาสภาวะความดันต่ำให้การระเหยเกิดได้ต่อเนื่อง

สรุป:
LiBr ดูดไอน้ำ = ช่วยให้ระบบสร้างความเย็นต่อได้

Generator

เมื่อ LiBr ดูดน้ำไว้มากขึ้น มันจะเจือจางลง จึงต้องส่งสารละลายนี้ไปที่ generator แล้วให้ความร้อนเข้าไป เช่น

  • ไอน้ำ
  • น้ำร้อน
  • แก๊สร้อน
  • waste heat

ความร้อนนี้จะไล่น้ำออกจากสารละลาย LiBr ทำให้ LiBr กลับมาเข้มข้นอีกครั้ง

สรุป:
ให้ความร้อนเพื่อ “รีเซ็ต” LiBr ให้กลับไปดูดน้ำได้ใหม่

Condenser

ไอน้ำที่ถูกไล่ออกจาก generator จะไหลไปที่ condenser แล้วถูกควบแน่นกลับเป็นน้ำ จากนั้นน้ำนี้จะกลับไป evaporator เพื่อเริ่มวงจรใหม่อีกครั้ง

สรุปทั้งระบบแบบสั้นมาก

  1. น้ำระเหยใน evaporator → เกิดความเย็น
  2. LiBr ดูดไอน้ำใน absorber → รักษาสูญญากาศ
  3. ให้ความร้อนที่ generator → ไล่น้ำออกจาก LiBr
  4. ไอน้ำไป condenser → กลับเป็นน้ำ → วนใหม่

ทำไม LiBr ถึงสำคัญ

เพราะ LiBr เป็นตัวที่ทำให้ระบบนี้ไม่ต้องใช้คอมเพรสเซอร์ขนาดใหญ่แบบ chiller ทั่วไป จึงเหมาะกับสถานที่ที่มี

  • • ไอน้ำเหลือใช้
  • • ความร้อนทิ้ง
  • • boiler อยู่แล้ว
  • • ต้องการลดค่าไฟฟ้า

ข้อดีของระบบ LiBr Absorption Chiller

  • ใช้ waste heat ได้
  • ลดการใช้ไฟฟ้า
  • เหมาะกับโรงงานและอาคารขนาดใหญ่
  • การทำงานค่อนข้างนิ่ง
  • เสียงและแรงสั่นสะเทือนต่ำกว่าระบบคอมเพรสเซอร์ขนาดใหญ่บางแบบ

ข้อควรระวัง

1) การตกผลึก (Crystallization)

ถ้า LiBr เข้มข้นเกินไป หรืออุณหภูมิไม่เหมาะสม อาจเกิดผลึกได้
เมื่อเกิดแล้วระบบอาจเดินต่อไม่ได้

2) การกัดกร่อน

LiBr solution มีความกัดกร่อน จึงต้องควบคุม

  • คุณภาพสารละลาย
  • inhibitor
  • vacuum
  • อุณหภูมิการทำงาน

3) ต้องรักษาสูญญากาศให้ดี

เพราะระบบนี้ทำงานภายใต้ความดันต่ำมาก
ถ้ามีอากาศรั่วเข้าไป ประสิทธิภาพจะตก

เปรียบเทียบง่าย ๆ

Electric Chiller
ใช้ไฟฟ้าขับคอมเพรสเซอร์เพื่อสร้างความเย็น

LiBr Absorption Chiller
ใช้ความร้อน + คุณสมบัติการดูดซับของ LiBr เพื่อสร้างความเย็น

ภาพจำง่ายที่สุด

ให้นึกว่า

  • น้ำ = ตัวที่ทำให้เกิดความเย็น
  • LiBr = ตัวช่วยจับไอน้ำ
  • ความร้อน = ตัวฟื้น LiBr ให้กลับมาพร้อมใช้งานอีกครั้ง

ดังนั้น LiBr ไม่ได้เป็นตัว “ให้ความเย็น” โดยตรง
แต่เป็นตัวสำคัญที่ทำให้วงจรความเย็นแบบดูดซึมทำงานได้

เรโน เทค จัดจำหน่าย Lithium Bromide Solution 55% , Lithium Bromide Powder (ผง ของแข็ง บริสุทธิ์ 99%) , Octyl Alcohol, Lithium Molybdate (Inhibitor ป้องกันสนิมในระบบ)

นอกจากนี้ ยังมี Lithium Chloride (LiCl) ทั้งแบบ solution และ powder สำหรับงานอุตสาหกรรม ดูดความชื้น ใช้ใน กระบวนการผลิตเหล็ก เก็บแม่พิมพ์ ผลิตแบตเตอรี่ อุตสาหกรรมผลิตยาและเวชภัณฑ์ ฯลฯ

Scroll to Top